• RSS ile takip et

#1 Google patlatma

Kas 15, 2011 by     7 Yorum    Bu kategorinin altına gönderildi:: dilbilim, Genel, internet

Madem ki “patlatmak” sözcüğünü içeren bir başlıkla yazıya başlıyorum, yıllar önce bu sözcüğü dilime perseng eden Ozan’a şükranlarımı sunarak yazıya girişmek en doğrusu olur. Hatta “perseng” sözcüğünü “pelesenk” şeklinde dallandıran Ömür’e de teşekkürü borç bilirim. Ve hatta “pelesenk – perseng” sözcüklerine dair Sevan Nişanyan’ın belirtmelerini de şuraya ve şuraya yerleştirerek bu görevi tamamlayım.

Neyse, Google’ı patlattık dedim. Nereden geldi bu? 2011-12 Güz Dönemi’nde vermekte olduğum “Dil ve İletişim” dersi için geçen yaz kaynak araştırması yaparken Bilgisayar Temelli İletişim (Computer-Mediated Communication) konusuna daldığım sırada karşılaşmıştım Google Bombalama (org. Google Bombing) kavramıyla. Kitle iletişimin güdümlendiği bu yöntemi heyecanla dersin içeriğine yerleştirdim ve o günden bu yana çeşitli kaynaklarda Google Bombalama’ya dair göz ucuyla dikiz gerçekleştirdim. Bununla ilgili olarak bu yazı, iki bölümden oluşan dizinin birinci kısmı. Bunu yazmayı planlarken asıl amacım Google Bombalama, Google SEO ve SEO – dilbilim ilişkisine dair bir yazıyı tek başlık altında toplamaktı. SEO – dilbilim ilişkisine vurgu yapmak istememden olsa gerek genel bir yazıda işin içerisine Google Bombalama’yı katmak istemedim, bu yüzden Google Bombalama’dan başlayıp, bombalamada etkili olan “bağlantı” – “köprü” işlevinden Google SEO çalışmalarına, oradan da genel anlamda SEO çalışmalarında dilbilimin nereye yerleştiğine dair bazı şeyler söylemek istiyorum. Yani bu yazı Google Bombalama’ya dair. Diğer yazı ise Google SEO ve SEO – dilbilim ilişkisi olacak.

Google Bombalama

Temelinde politik ve satirik bir amaçlar güderek ve sayıca oldukça fazla bağlantı (yani link) oluşturarak bir internet sayfasını ilgili/ilgisiz Google aramalarında en üstte yer almasını sağlama işi olarak tanımlanabilir. Daha açık şekilde belirtirsek, internet ortamında A sözcüğü B aramasının en üstünde, yani birinci sırada çıkıyorsa bu A=B demek olur. Kavram içerisinde “bombalama” sözcüğünün kullanılması da sözcüklerin hızlı ve kitlesel bir şekilde Google’ın endeksleme alanına gönderilmesinden geliyor. Örnek çalışmalara bakmak isterseniz Google’a “google bombalama deneyi” ya da “google bombing examples” yazabilirsiniz, karşınıza gelen bağlantılar size şu anda planlanan Google Bombalama çalışmalarına götürür. Olayın en temel prensibi anahtar sözcüğü gömdüğünüz bir bağlantıyı olabildiğince fazla siteye (internet sitesi, Blogger, WordPress, ve Youtube – Myspace … yorumları) yerleştirmek, insanların da buna tıklamasını sağlamak. 

——-Örnek: Google Bombalama ———–

Şimdi benim bir amacım var. Bu amacın içeriği ise Google’da “Emre Yağlı”, “emreyagli”, “eyagli” “yagli” ve “yağlı” sözcükleri ile yapılan aramalarda eyagli.com’un en üst sırada çıkmasını sağlamak. Bunun için aşağıdaki köprüyü yazıyorum:

<a href="http://www.eyagli.com">Emre Yağlı</a>

Siz de bunu alıp kendi sitenize yerleştiriyorsunuz ve ortaya çıkan görüntü şöyle oluyor: Emre Yağlı. Sitenizde bu bağlantıyı gören ve bağlantıya tıklayanlar köprü içerisindeki adrese, yani eyagli.com‘a geliyor.

Peki bu bağlantılar nerelere yerleştirilebilir?

İnternet sitelerine, Blogger ve WordPress bloglarına, Youtube, Dailymotion, Myspace gibi yorum alanı dışarıya açık sosyal medya sitelerine ve dış izinleri açık forum sitelerine yerleştirilebilir. Böylelikle farklı sitelerden farklı yollarla insanları çekmiş olursunuz. Tabi her şey bunlarla sınırlı değil. Siz köprüyü sitenize koydunuz, insanlar buna tıkladı ve yönlendirilen siteye girdiler. Yönlendirilen sitede öyle içerikler olmalı ki Google sadece “Emre Yağlı” sözcükleri ile sitenize gelenleri kaydetmiş olmamalı. Bu yüzden de köprü ile açılan sayfada dikkatlice belirlenmiş bazı içeriklerin olması gerekiyor. Bu içerikleri hazırlarken de Wittgenstein’dan Dil Oyunları (Philosophical Investigations, 1953) oynuyoruz. Seslerin ve harflerin dizilişi bağlamında her dilin kendine özgü sınırlılıkları vardır, işte bunlara yöneliyoruz. Ne gibi? Temelde “Emre Yağlı” sözcüklerinin içerisinde bulunan harfleri alarak [1] dizgisel olarak olası yanlış yazılan harfler (ör: Erme Yalğı .vb). [2] Benzer harfler (ör: Imre _ağlı vb.). [3] Harf aksamaları, harf çiftlemeleri, yazılmamış – fazladan yazılan harfler (ör:  mre Yağlı, Eemre Yağlı, 8mre Ya9lı .vb) [4] Google’da insanların en sık aradığı ikili anahtarlar (ör: youtube emre yağlı, emre yağlı facebook .vb). Bu şekilde insanlar Google’ı patlatabilir. Fakat burada belirtilmesi gereken bir durum var: Google bunun farkında, işte bu yüzden algoritma değişimi düzenli fakat habersiz sıklıklarla gerçekleşiyor ve Google artık her telden sözcük bulunan sitelerden çok güncel içerik sağlayan sitelere yöneliyor. Fakat verdiğim bu örnek Google Bombalama’nın en temel ve değişmeyen prensibi.

———-

Google Bombalama, içerisinde bulunduğumuz çağın gereği internet sitelerini ilgili aramalarda Google sıralamasında en üstte çıkarma işini üstlenen ve büyüyen payda en fazla etki alanına sahip olan Arama Motoru Optimizasyonu (Search Engine Optimization – SEO) işinden oldukça farklı. Arama Motoru Optimizasyonu (yazıda bundan sonra SEO olarak kullanacağım) ilgili etiketlerde bir internet sayfasının daha hızlı ve kolay ulaşılabilir olmasını sağlama amacı güder, Google Bombalama ise bu işi ilgili/ilgisiz sözcüklerle yapar.

Google Bombalama sözcük olarak 2005 yılında sözlüklere girdiSözlüklerde yer alması ise küçümsenmeyecek bir toplu organizasyon sayesinde oldu. 2004 yılında ABD’de yapılan başkanlık seçimleri sürecinde başkan adayları George Bush’a ve John Kerry’ye sürpriz yapma amacı güden bir grup, Ekim 2003’te “miserable failure” (zavallı beceriksiz) sözcüğü ile yapılan Google aramaları Bush’un Beyaz Saray’daki biyografi sayfasını ilk sırada getirdi. Benzer şekilde Nisan 2004’te Demokratlar’ın Bush’a yönelik Google bombalamalarına karşılık olarak yapılan çalışma sonucunda da “waffles” (geveze) sözcüğü ile yapılan Google aramalarında ilk sıraya Kerry’nin resmi sitesi geldi. 

Yukarıdaki ekran alıntısı 21 Ağustos 2008’de Google tarafından kaldırılan “miserable failure” bombalamasına ait.

Bilinen ilk Google bombalama olayı ise 1999’da gerçekleşti. O dönemlerde Google’a “more evil than satan himself” yazıldığında arama sonuçlarına Microsoft’un sayfası geliyordu. Bir yıl sonra ise “more evil than satan” yazıldığında ilk sırada gelen sayfa Google’ın açılış sayfasıydı.

Google Bombalama’ya karşı alınan önlemler Google’ın geliştirdiği ve değiştirdiği algoritmalar ile güncelleniyor. Peki bu Google Bombalama işlerine girişenlerin önünde büyük bir engel oluşturuyor mu? Tabi ki hayır. Kapsamlı bir şekilde yapılan son bombalama Şubat 2011’de gerçekleşmiş. Kürtaj karşıtı hareketin çalışması ile İngilizce Vikipedi’deki Kürtaj başlığı, Google’da “abortion” (kürtaj) sözcüğü ile yapılan aramalarda ikinci sıraya yükseltilmiş. Yazının başlığında kullandığım “patlatmak” sözcüğü de aslında buna dair izler taşıyor. Yani düşünün, Google öyle algoritmalar geliştiryor ki insanlar arama motoruna doğrudan müdahil olmasın. Fakat siz öyle şeyler yapıyorsunuz ki arama motorunu dilediğiniz gibi yönlendiriyorsunuz. İşte bu patlatmadır. 

7 Yorum + Yorum ekle

  • hayranlikla okudum, nefesim kesildi vs. vs. bomba olmus 🙂

  • Öncelikle, selamın için teşekkür eder bende selam ederim. SEO ile Google Bombalamayı ayrı yerlere koyman çok doğru bir yaklaşım. Günümüzde kendisini SEO’cu olarak tanımlayan pek çok kişi daha bu ayrımın farkında biledeğil. Yazıda da bahsettiğin gibi Google’ın arama doğruluklarında en çok baş belası olan durum bu. Google Mühendisleri bu nedenle sürekli algoritma değişikliğine gidiyor. İkinci yazını merakla bekliyor olacağım. Yakın bir zamanda Dilbilim – Google bağlantıları ile ilgili bir sohbet etsek hiç fena olmayacak gibi.

    • yapalım, çok bomba olur. masaya da bir şey koyarız, dallanır olay.

  • Google’a (google.com.tr) Google yazıp, aratınca ilk sayfada çıkan sonuçlardan birinin bu yazı olması rastlantısal mı yoksa kasıtlı mı? =D

    • 🙂 her ikisi de değil. Tarayıcının belleğini CCleaner gibi bir programla temizle. Sonra tekrar dene, o zaman bir sonuç çıkmayacak. Önceden siteyi ziyaret ettiğin için Google aramada en uygun sonuçlar arasında ziyaret ettiğin sitelere öncelik tanıyor. 🙂

  • çok güzel açıklama tşk ederim admin

  • […] nedir ya da ne gibi süreçlerle temellendirilmiş gibi bir sorunun yanıtını almak isteyenler şurada ve şurada yazdığım yazılara baklabilir. Aşağıda 22 Şubat 2010-1 Eylül 2012′ye kadar […]

Yorum yap

XHTML: Bu etiketleri kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>